Missie of afspraken?

Ik stelde de vraag wat volgens hen dan wél een goede missie zou zijn:
‘Ja, zoiets als: In groep 7 is het fijn omdat we met z’n allen zijn!’

‘Oké… wat is respect dan volgens jullie? Wat zie je als er respect is in een klas?’

‘……..Dat kinderen op een fijne manier met elkaar omgaan. Dat ze naar elkaar en naar ons luisteren. In de zin van oog en oor hebben voor elkaar.’

‘Ja en dat iedereen gezien wordt, dat we het fijn samen hebben en er hard gewerkt kan worden. Maar ook spelen zonder gedoetjes. En dat is ook wat de kinderen noemden, maar het ging vooral om respect. Dát moest erin!

Ik stelde de vraag: ‘Wat jullie noemen. Is heeft dat dan niet met respect te maken?’

‘Ja! Eigenlijk wel! Dat ís respect! Maar wat doen we dan met al die andere dingen die ze noemden?’

‘Dat zijn de bouwstenen of de afspraken die je maakt. Die heb je nodig om de missie te volbrengen. Want: luisteren naar elkaar, fijn samen spelen en daarbij aardig zijn voor elkaar, elkaar zien, rekening houden met elkaar. Dat heb je nodig om een respectvolle groep te zijn.’

Respect als missie

‘Dan gaan we toch voor respect. Want de groep was het unaniem eens dat het dát moest zijn.’

Ik vroeg de leerkrachten of ze ook doorgevraagd hadden op het belang van juist deze missie. Waardoor vindt de groep dat het écht alleen maar respect moet zijn? De leerkrachten hadden dit met de groep besproken. Wat de groep vorig jaar mistte, was dat de leerkrachten te weinig naar hen luisteren. Het moest altijd volgens hun regels en wat zij dachten en vonden. De kinderen voelden zich eigenlijk niet gehoord en gezien. En dat vertaalden ze naar ‘respect hebben voor elkaar’. Respect betekent dus voor de groep: ‘Zie ons, hoor ons en laat ons ook meedenken. Dan kunnen we samen een fijne groep zijn’. Maar doordat ze zichzelf maar bleven afvragen of het dan wel een goede missie zou zijn, waren ze nog niet verder gekomen. 

Na dit gesprek konden ze verder: De missie is nu duidelijk. En met de bouwstenen komt het ook goed. Volgende week fijn met de volgende stappen aan de slag. En dat is ook nodig, want de stormingsfase staat voor de deur. Dan is het handig om al naar de bouwstenen/afspraken te kunnen verwijzen om regie te kunnen voeren op de stormingsfase: regie voeren op de afspraken.

Wil je weten hoe je dat doet? Lees dan even mijn blog https://nicolemegens.nl/speelruimte/

Waardoor ging het dan nu al mis in week 1?

De leerkracht is gestart met ‘Regels en afspraken’. Zij heeft bepaald hoe de afspraken en routines eruitzien in de klas. De ‘zo doen we (ik) het hier.’ Vanaf dag 1 hangt er een lijst met 10 afspraken waar kinderen zich aan moeten houden. Op de eerste dag moest elk kind daar zijn of haar handtekening onder zetten. Omdat de groep zich nog in de aftastende fase bevindt, hebben ze dit gewoon gedaan. Maar in de loop van de week zijn ze er waarschijnlijk, onbewust (!) achtergekomen dat dit niet is hoe het voor hen werkt. De groep is meteen de grenzen van de leerkracht op gaan zoeken en in de storming terecht gekomen.

Wat in deze groep al jaren speelt, is een bepaalde mate van positieve groepsdruk. Kinderen willen het stuk voor stuk goed doen. Ze zijn een hechte groep met drie positieve leiders. Alleen lijken die leiders zich nu te keren tegen de leerkracht. En worden het informele negatieve leiders. En dat in één week tijd!

Groepsvormers of spelletjes?

Ik vroeg de IB-er of ze wist of er de afgelopen week ook groepsvormers zijn ingezet in het kader van de Gouden Weken.
‘Er zijn afgelopen week wel spelletjes gedaan, maar niet echt doelgericht. Soms is de groep buiten naar het plein gegaan en mochten ze zelf een spel kiezen. En ze hebben wat energizers gedaan. Maar volgens wat ik hoorde heeft de leerkracht zich vooral op het programma gestort.’

Het klinkt gek. Maar ik snap het ergens ook wel.

Als je nieuw op een school komt, heb je houvast aan een programma van taal, rekenen, lezen, spelling en begrijpend lezen etc. Het geeft je als leerkracht een kader. Groepsvorming is van een heel andere categorie. Dat ligt niet zo vast. Er kunnen onverwachte dingen naar boven komen waar je misschien niet meteen het gevoel krijgt dat je ‘het onder controle hebt’.

Maar… wil je bouwen aan een fijne groep, dan heb je het keihard nodig om eerst samen het doel te bepalen. Van daaruit afspraken te maken. Dus niet ‘Zo doe ik het hier’. Maar: ‘Zo doen wij het hier!’. Je stelt samen het kader van waaruit je wilt werken.

Én doelgerichte activiteiten in te plannen om elkaar beter te leren kennen. Dus ook de leerkracht!

Even terug naar de vraag van de IB-er of ik kon helpen. De eerste stap hebben we gisteren gemaakt. Even meedenken en bedacht wat de volgende stap is: het proces positief gaan ombuigen.