Het bericht Hebben we het zo goed gedaan? verscheen eerst op Nicole Megens Onderwijscoaching.

Leerkrachten waren druk om het lokaal in te richten voor het nieuwe schooljaar. Materialen verzamelen; is er van alles genoeg? Hoe zat het ook al weer met die nieuwe methode? Oh ja, wat is er tijdens de overdracht allemaal verteld en geschreven? En er was iets met groepsdynamiek en groepsvorming?…. Maar eerst die nieuwe methode nog eens doorlezen. En, aan het einde van de week was iedereen klaar om te starten. Op maandagochtend stond iedereen dan ook in de startblokken om het nieuwe schooljaar te beginnen. Kinderen, en sommige ouders, kwamen naar binnen. Soms wat zenuwachtig, nieuwe kleuters wat onzeker, maar de meesten hadden er zin in. Het schooljaar kon beginnen.

De eerste twee drie dagen hoorde ik her en der regels en afspraken voorbij komen; ‘We weten het al lang, we zijn stil op de gang.’ Soms lijkt het er op dat ‘regels’ een garantie geven voor een goed en fijn schooljaar. Nog steeds hoor ik op scholen regels die door de leerkrachten bedacht zijn en waar de kinderen zich aan moeten houden. Gelukkig zijn er ook steeds meer scholen die de regels sámen met de kinderen maken. Om samen regels te maken, moet je wel weten met wie je te maken hebt. Dus; wie ben ik? Wie ben jij? Is het hier veilig in de klas? Mag ik er zijn? Kortom; we zitten midden in de forming-fase. De rol van de leerkracht is in deze fase activiteiten te organiseren waarbij kinderen elkaar leren kennen én de leerkracht. Voor elke leeftijdsgroep zijn er voor deze fase verschillende activiteiten te bedenken. 

Met de coöperatieve werkvorm TweePraat Vragen op Reis kun je jonge kinderen elkaar van alles laten vertellen aan elkaar:

• De leerkracht noemt een onderwerp: Wat vind jij het leukst om te doen in het weekend. Vertel wát je dan doet.
• De kinderen krijgen denktijd en mogen een tekening maken op een kaartje of losse woorden noteren.
• De kinderen gaan in tweetallen staan, A begint te vertellen en B  mag daarna.
• Wanneer beide kinderen over het onderwerp verteld hebben, steken ze hun hand op en zoeken ze een nieuw ‘maatje’.

Voor oudere kinderen is de werkvorm ‘Zoek iemand die’ een mooie werkvorm om elkaar beter te leren kennen.

• De leerlingen vullen een werkblad met vragen voor een gedeelte in. Dat wat ze denken te weten. Voorbeelden van vragen zijn: Zoek iemand die ….in Frankrijk op vakantie is geweest. …. een konijn heeft. …. spruitjes lekker vindt. …. niet in dit dorp / deze stad woont. …. een andere taal spreekt. Het antwoord op de vraag moet de naam van een klasgenoot zijn.
• Leerlingen lopen rond en zoeken een partner met ‘high five.
• A stelt één vraag en B antwoordt. A schrijft het antwoord op het eigen werkblad.
• B checkt en tekent af, hierna wisselen van rol.
• Een leerling die alles heeft ingevuld gaat zitten en is hulpbron.
• Als alle leerlingen zitten worden antwoorden met rondpraat vergeleken.

Tip: doe als leerkracht mee! Zo leer je de kinderen meteen kennen en… de kinderen jou! Ik ben erg benieuwd naar welke ontdekkingen jij gedaan hebt. Welke parel heb jij ontdekt? Laat het achter!

Het bericht De kop is eraf verscheen eerst op Nicole Megens Onderwijscoaching.

In deze weken, vol  met Cito’s, liep ik door de gang en zag dat een leerkracht de vaardigheidsgroei van zijn groep, op individueel niveau, op zijn digibord had getoverd. Mijn eerste gedachte was; zó, dat is knap (en gedurfd)! Enerzijds omdat de leerkracht de resultaten liet zien aan de héle groep. Anderzijds omdat ik schitterende resultaten zat. De hele groep had groei doorgemaakt op rekengebied. Sommige kinderen waren zelfs twee niveaus gestegen. Ik zag een trotse leerkracht en kinderen vol verbazing kijken. Ze waren zo ongelooflijk trots op zichzelf. En terecht.

Mijn tweede gedachte was; wat moet het voor kinderen dan toch heerlijk zijn om bij een leerkracht in de klas te zitten die zorgt voor een veilig klasklimaat.  Een klas waarin je sámen leert. Waarbij je elkaar helpt wanneer het nodig is.  Deze groep was aan het begin van het jaar een samengestelde groep. De eerste weken is de leerkracht bewust bezig geweest met groepsvormingsactiviteiten, de missie, de regels en…. daar plukt hij nu de vruchten van! 

In het kader van denken in oplossingen én het horen en zien van de kinderen, gaf de leerkracht vandaag een mooi voorbeeld. Hij hoorde van ouders en kinderen dat sommigen het zo lastig vinden om na schooltijd (en dan voornamelijk woensdagmiddag) wat af te spreken. Sommigen zijn te snel weg, anderen denken er thuis pas aan en dan is het te laat. Om het samen spelen na schooltijd te stimuleren heeft hij het volgende bedacht: Op dinsdag, na de ochtendpauze, krijgen de kinderen tien minuten om even met elkaar ideeën uit te wisselen of wat af te spreken voor woensdagmiddag.

Ik vond het een geweldig idee. Ik heb zijn idee aangevuld met het inzetten van een coöperatieve werkvorm hierbij. Door een coöperatieve werkvorm te gebruiken bied je structuur aan de activiteit. Dit maakt het voor kinderen met een specifieke onderwijsbehoefte extra veilig. Ze weten zeker dat ze een ‘maatje’ hebben. Daarnaast geeft het een gevoel van positieve wederzijdse afhankelijkheid en voelen kinderen zich geaccepteerd.

Een voorbeeld van een coöperatieve werkvorm, of coöperatieve structuur zoals Kagan (2013) het noemt, is Mix en Koppel. Bij deze werkvorm zou je verschillende ’thema’s’ toe kunnen passen. De ene keer laat je de kinderen hun favoriete hobby noteren, de andere keer hun favoriete sport, boek, etc. Of wat denk je van talenten? Waar is een kind goed in? Op deze manier leren kinderen elkaar nog beter kennen. Of misschien wel ‘echt’ kennen. Essentieel is wel steeds de laatste stap: Tweepraat (om en om). Het gaat uiteindelijk om het gesprek wat kinderen hebben. In een gesprek ‘ontmoeten’ ze elkaar en komen ze erachter wat de interesses zijn.

En nu nog even terug naar de groep. Ze hebben vandaag al bedacht wat ze morgenmiddag gaan doen….  ze gaan zwemmen. Met z’n allen! Hoe gaaf is dat?!

Het bericht Mix en koppel verscheen eerst op Nicole Megens Onderwijscoaching.